Tokyo thường được xem là nơi sinh hoạt đắt đỏ nhất Nhật Bản, nhưng con số thực tế phụ thuộc rất nhiều vào khu vực bạn ở, kiểu nhà và thói quen ăn uống. Bài viết này giúp bạn chia nhỏ ngân sách hằng tháng thành từng nhóm để tự tính, thay vì chỉ nghe một con số trung bình. Mọi mức tiền dưới đây chỉ là khoảng ước lượng để tham khảo, bạn nên kiểm tra website chính thức của trường, công ty nhà ở và nhà cung cấp dịch vụ trước khi quyết định.
Nhà ở: khoản chiếm tỷ trọng lớn nhất
Với đa số du học sinh, tiền nhà là khoản lớn nhất mỗi tháng. Ký túc xá do trường hoặc đối tác trường quản lý thường rẻ hơn thuê căn hộ riêng, và thường đã gồm đồ dùng cơ bản. Căn hộ một phòng ở trung tâm sẽ đắt hơn đáng kể so với khu vực ngoại thành hoặc các tỉnh lân cận như Saitama, Chiba, Kanagawa.
Ngoài tiền thuê hằng tháng, lần đầu thuê nhà riêng bạn còn có thể phải trả các khoản một lần như tiền đặt cọc, tiền lễ cho chủ nhà, phí công ty bảo lãnh và phí môi giới. Tổng các khoản này có thể bằng nhiều tháng tiền nhà, vì vậy hãy hỏi rõ trước khi ký.
Mẹo giảm tiền nhà
- Chọn nhà cách ga lớn vài trạm, đi tàu thêm 15 đến 25 phút nhưng giá mềm hơn rõ rệt.
- Cân nhắc share house trong giai đoạn đầu nếu chưa có người bảo lãnh.
- Hỏi trường về ký túc xá năm đầu, vì năm đầu thường cần ổn định hơn là tiết kiệm tối đa.
Ăn uống: tự nấu hay ăn ngoài
Ăn uống là khoản dễ kiểm soát nhất. Tự nấu bằng nguyên liệu mua ở siêu thị giảm giá buổi tối sẽ rẻ hơn nhiều so với ăn ngoài mỗi ngày. Một bữa ăn nhanh kiểu gyudon hay udon thường nằm trong tầm vài trăm yên, còn nhà hàng bình dân cao hơn. Nhiều bạn kết hợp: tự nấu bữa sáng và bữa tối, ăn trưa ở căng tin trường.
Chợ và cửa hàng châu Á ở các khu như Shin-Okubo, Ikebukuro có gia vị quen thuộc với người Việt, giúp bạn nấu món quen mà không tốn nhiều. Nên tính thêm một khoản nhỏ cho những lần đi ăn cùng bạn bè, vì đó là một phần của đời sống du học.
Đi lại, điện nước, điện thoại
Tàu điện ở Tokyo rất tiện nhưng không rẻ. Nhiều trường hỗ trợ làm thẻ đi lại theo tuyến cố định cho sinh viên, giá thấp hơn vé thường. Nếu ở gần trường, đi xe đạp là cách tiết kiệm phổ biến. Điện, gas, nước thay đổi theo mùa, mùa đông và mùa hè thường tốn hơn vì sưởi và điều hòa. SIM điện thoại giá rẻ của các hãng MVNO là lựa chọn thường thấy, thay vì gói của nhà mạng lớn.
Bảng ước lượng các nhóm chi phí hằng tháng
| Nhóm chi phí | Cách tính tham khảo | Mức độ kiểm soát |
|---|---|---|
| Nhà ở | Phụ thuộc khu vực và loại nhà | Trung bình |
| Ăn uống | Tự nấu so với ăn ngoài | Cao |
| Đi lại | Thẻ tháng hoặc xe đạp | Trung bình |
| Điện, gas, nước, mạng | Theo mùa và số người ở | Trung bình |
| Bảo hiểm, thuế dân cư | Theo quy định địa phương | Thấp |
| Giải trí, mua sắm | Tuỳ thói quen | Cao |
Hãy dùng bảng này làm khung và điền số thật sau khi bạn khảo sát giá ở khu vực mình định sống. Tham khảo, kiểm tra website chính thức để cập nhật.
Các khoản dễ bị quên
Nhiều bạn chỉ tính nhà và ăn mà quên những khoản nhỏ nhưng đều đặn: bảo hiểm y tế quốc dân, đóng góp lương hưu theo quy định dành cho người cư trú, thuế cư trú từ năm sau, tiền sách và tài liệu, phí thi JLPT, phí gia hạn tư cách lưu trú. Cũng nên có một quỹ dự phòng cho trường hợp ốm đau hoặc cần về nước đột xuất.
Cách lập ngân sách thực tế
- Liệt kê toàn bộ khoản cố định mỗi tháng và cộng lại.
- Thêm 10 đến 15 phần trăm cho phát sinh.
- So sánh với số tiền gia đình hỗ trợ và thu nhập từ làm thêm trong giới hạn giờ cho phép.
- Theo dõi chi tiêu ba tháng đầu rồi điều chỉnh.
Đừng dựa hoàn toàn vào thu nhập làm thêm để cân đối, vì việc làm thêm bị giới hạn số giờ và có thể khó tìm lúc mới sang.
Ví dụ ba kiểu sống để so sánh
Để dễ hình dung, hãy so sánh ba kiểu sống thường gặp. Kiểu tiết kiệm: ở ký túc xá hoặc share house ngoại thành, tự nấu gần như mọi bữa, đi xe đạp, ít mua sắm. Kiểu cân bằng: thuê phòng nhỏ gần ga, nấu ăn vài bữa mỗi tuần, đi tàu vừa phải, thỉnh thoảng đi chơi cùng bạn. Kiểu thoải mái: căn hộ riêng gần trung tâm, ăn ngoài thường xuyên, đi lại nhiều. Chênh lệch giữa kiểu tiết kiệm và kiểu thoải mái có thể rất lớn, thậm chí gấp nhiều lần ở khoản nhà ở và ăn uống.
Gia đình nên thống nhất sớm với con về kiểu sống nào là hợp lý, để tránh tình trạng hai bên kỳ vọng khác nhau và phát sinh căng thẳng khi con báo thiếu tiền. Một cách hay là đặt ngưỡng chi tiêu hằng tháng, và nếu vượt ngưỡng thì cùng xem lại nguyên nhân.
Câu hỏi thường gặp
Sống ở Tokyo có bắt buộc tốn hơn các thành phố khác không?
Thường là cao hơn, chủ yếu do tiền nhà. Nhưng nếu chọn khu vực ngoại thành và tự nấu ăn, khoảng cách có thể thu hẹp đáng kể.
Có nên mang nhiều tiền mặt khi mới sang?
Nên mang một khoản vừa phải cho tuần đầu và mở tài khoản ngân hàng sớm theo hướng dẫn của trường. Không nên mang số lớn trong người.
Làm thêm có đủ trang trải sinh hoạt không?
Thường chỉ hỗ trợ một phần. Giới hạn giờ làm theo quy định và việc học khiến thu nhập khó đủ cho toàn bộ chi phí, nên cần kế hoạch tài chính riêng từ gia đình.